افسردگي، انواع و علائم آن

همه ي افراد در طول عمر خود، افسردگي را تجربه مي کنند. اين احساس که معمولا به دنبال فقدان يا ناکامي ايجاد مي شود، در شرايط طبيعي پس از چند ساعت يا چند روز از بين مي رود؛ اما هر گاه حالت افسردگي ادامه پيدا کند و در سلامتي فرد تاثير معني داري بگذارد، در آن صورت مداخله ي درماني و کمک حرفه اي الزامي خواهد بود.

تاريخچه ي افسردگي:

اين اختلال از زمان بابلي ها مورد شناسايي قرار گرفته بود. کلمه ي ""Depression يا افسردگي از عبارت لاتين Deprimere به معناي در هم فشرده شدن گرفته شده است. از اين رو افسردگي به معناي احساس در هم فشرده شدن روح، غم يا بي ارزشي است. در اواخر قرون وسطي، رهبران مذهبي اروپا بر اين عقيده بودند که افسردگي به واسطه ي نفوذ و تسلط ارواح شيطاني بر انسان به وجود مي آيد. مارتين لوتر، اصلاح طلب مذهبي آلماني نوشت:"تمامي سنگيني روح و ماليخوليا از شيطان سرچشمه مي گيرد". در واقع همين  اصطلاح ماليخوليا  يا ملانکوليا، به افراد افسرده اشاره داشت و چنين افرادي جن زده، شيطاني، ماليخولياي يا ملانکوليک خوانده مي شدند. به همين دليل ساليان دراز افسردگي، با روش هايي مانند شلاق زدن(براي خرج کردن ارواح شيطاني و جن)، حجامت، جن گيري و سال هاي اخير با دوش گرفتن آرامش بخش تحت درمان قرار مي گرفت. در نهايت با کشف داروي ضد افسردگي در دهه ي 60 ميلادي  و تسکين افسردگي با تجويز اين داروها، کم کم روش هاي خرافي برچيده شد.

افسردگي چيست؟

در زبان روزمره اصطلاح افسردگي براي اشاره به يك حالت احساسي، واكنش به يك موقعيت و شيوه رفتار مختص به فرد به كار مي رود. افسردگي اغتشاشي در خلق است كه با درجات متفاوت غمگيني، ياس، تنهايي، نااميدي، شك در مورد خويشتن و احساس گناه مشخص مي شود. بنابراين با اين توضيحات بايستي احساس افسردگي را از اختلال تفكيك نمود. همه ي ما گاهي احساس دلتنگي  و غم مي كنيم. اين احساس ها جزء طبيعي موجود انسان است و  بنابراين در مقاطعي كوتاه، فرد را تحت تأثير قرار مي دهند. ولي افسردگي به عنوان يك اختلال در دوره هاي زماني طولاني تري تداوم مي يابد و شكل ناسازگارانه اي از افسردگي است كه اثرات پايداري بر روي عملكرد فرد باقي مي گذارد.

انواع افسردگي :

همان طور كه گفته شد افسردگي درجاتي از يك حالت احساسي زود گذر تا يك اختلال شديد را در برمي گيرد. براي فهم بهتر اين نكته، لازم است اشاره اي به انواع افسردگي داشته باشيم:

1- احساس افسردگي: كه معمولا به عنوان اندوه شناخته مي شود و در اثر تغييرات موقعيتي و شرايط جديد يا برخوردهاي مقطعي ايجاد مي شود. اين احساس معمولا بعد از برطرف شدن موقعيت و سازگار شدن شخص با شرايط تازه، به سرعت از بين مي رود.

2- داغديدگي يا واكنش سوگ: غمي است كه در اثر فوت نزديكان بوجود مي‌ آيد. وقتي رابطه ي مهمي پايان مي يابد، بيشتر بازماندگان حالتي را تجربه مي كنند كه معمولا اين حالت نيز كاملا عادي است، مگر آنكه واكنش هاي سوگ به صورت طولاني باقي بماند.

3- اختلال سازگاري با خلق افسرده: مواجهه ي فرد با يك موقعيت قابل توجه گاهي منجر به اين حالت مي شود. در چنين وضعيتي، انتظار مي رود با كاهش تأثير موقعيت، حالت هاي بيمار گونه نيز از بين برود.

4- اختلال افسردگي عمده و افسردگي خويي: زماني كه شدت علائم افسردگي به حدي باشد كه كليه ي عملكردهاي آدمي را تحت الشعاع قرار مي دهد و باعث تأثيرات عمده در عواطف، رفتار، تفكر و روابط اجتماعي مي گردد، اختلال افسردگي عمده ناميده مي شود. در صورتي كه شدت علائم افسردگي به اندازه اي باشد كه عملكردها كمتر آسيب ببينند، اختلال افسرده خويي وجود دارد.

5- اختلال دو قطبي و ادواري خويي: نوسانات خلقي شديدي كه بين دوره هاي شيدايي (شادي و خوشي افراطي كه به نشئه تعبير مي شود) و افسردگي به وجود مي آيد، نشان دهنده و شاخص اصلي اين اختلال است. در صورتي كه نوسانات خفيف باشد و كمتر بر عملكرد آدمي تأثير بگذارد، به آن اختلال خلقي ادواري يا  ادواري خويي گفته مي شود.

6- اختلال دلبستگي واكنشي: وابستگي هاي بيمار گونه ي دوران كودكي كه از آن به عنوان  افسردگي هاي دوران كودكي ياد مي شود، تحت اين گروه طبقه بندي مي شود.

7- اختلال خلقي يا افسردگي فصلي : نوعي يا  دوره اي از افسردگي است كه معمولا در پاييز و زمستان تجربه مي شود و يكي از عوامل مهم آن نور ناكافي است. احتمالا نور ناكافي تغييرات معني داري را در سطوح برخي از هورمون ها به ويژه "ملاتونين" ايجاد مي كند و از طرفي تغييرات دما و نور موجب به هم خوردن ساعت دروني بدن كه الگوهاي خواب و بيداري را كنترل مي كند، مي گردد و اين تغييرات منجر به بروز اين اختلال مي شود.

علائم و نشانه هاي افسردگي :

افسردگي ممکن است به صورت هاي زير زندگي آدمي را تحت تأثير قرار دهد:

1) تغييرات در احساسات و ادراکات:

- گريه هاي مکرر يا فقدان پاسخ دهي عاطفي

- ناتواني از لذت بردن از هر چيزي

- احساس نا اميدي يا بي ارزشي

- احساس افراطي گناه يا خود سرزنشي

- فقدان صميميت نسبت به خانواده و دوستان

- بدبيني نسبت به آينده

- احساس درماندگي

– افکار خودکشي

- غمگيني، اضطراب، خشم و ديگر عواطف ناخوشايند

2) تغييرات در رفتار و نگرش:

- فقدان علاقه به فعاليت هاي قبلي و کناره گيري از ديگران

- غفلت از مسئوليت ها و توجه نکردن به ظاهر شخصي

- تحريک پذيري و به آساني دستخوش خشم شدن

- فقدان انگيزه به منظور پيگيري اهداف

- نارضايتي کلي از زندگي

- کاهش توان حافظه، ناتواني در تمرکز، بلا تصميمي و آشفتگي

- تغييرات شناختي

- کاهش توانايي رويارويي با مسائل روزمره

3) تغييرات جسماني و شکايات بدني:

- خستگي مزمن و فقدان انرژي

- فقدان کامل اشتها يا خوردن اجباري

- بي خوابي، بيداري زود هنگام صبحگاهي يا خواب بيش از حد

- سردردها ، پشت دردها و ساير شکايات مشابه بدون دليل

- مشکلات گوارشي شامل درد معده، تهوع، اشکال در هضم و تغيير در کارکردهاي روده اي مثل يبوست

- چرخه هاي نامنظم قاعدگي

- کاهش يا افزايش غير متعارف وزن

- فقدان يا کاهش تدريجي ميل جنسي

توجه به اين نکته ضروري است که با توجه به علائم و انواع افسردگي گفته شده، وجود برخي از علائم در افراد، دليل بر بيماري و اختلال نيست، بلکه هدف صرفا شناسايي انواع افسردگي مي باشد و تشخيص بايستي صرفا توسط افراد متخصص صورت گيرد.

*مطالب مرتبط:

جنبه جسماني افسردگي

پايان افسردگى هاى زمستانى

افسردگى زمستانى

علايم افسردگى

علائم بيماري اختلال خلقي چيست ؟

اختلال خلقي يا بيماري عاطفي چيست؟

فيلم‌ها مي‌فروشند يا ستاره‌ها؟  

بيش از 70درصد توليدات سالانه سينما، به قصد جذب مخاطب و در واقع براي گيشه ساخته مي‌شوند ولي در عمل تعداد آثاري كه در اين كار به توفيق مي‌رسند زياد نيست.

آيا مي‌توان از فرمول‌هاي امتحان پس داده استفاده و جواب مثبت از گيشه گرفت؟ تجربه نشان داده كه گاهي مي‌شود و گاهي هم نه. در ايران واقعا هم خيلي كيفيت فيلم شرط توفيق در گيشه نيست، بماند كه سينماي كپي كار، عموما كپي را هم با كم حوصلگي و كم وقتي و با حداقل صرف وقت و دقت انجام مي‌دهد.

اين توليدات سرهم‌بندي شده كه به سختي مي‌توان تفاوتي ميانشان قائل شد، اگر توسط تهيه‌كننده و پخش‌كننده‌اي كه مناسبات سينماي ايران و به خصوص اكران را خوب مي‌شناسند، ساخته شوند، معمولا گليم خود را از آب بيرون مي‌كشند.

مي‌توان از يكي دو دفتر فيلمسازي نام برد كه اغلب فيلم‌هاي پرفروش سال‌هاي اخير را به بازار فرستاده‌اند. در كنارش هم البته مي‌توان از فيلم‌هايي نام برد كه روي كاغذ، همه شرايط لازم را براي فتح گيشه داشتند ولي در عمل نتوانستند انتظارات را برآورده كنند.

وقتي صحبت از مناسبات اكران در سينماي ايران مي‌كنيم بايد به رابطه و تعاملي كه ميان تهيه‌كننده و سينما‌دار وجود دارد، اشاره كنيم. رابطه‌اي كه چه در سال‌هاي قبل از پيروزي انقلاب و چه در اين سال‌ها، همواره در تعيين مناسبات اكران موثر بوده‌اند. تنها در دهه 60، دولت كوشيد تا خود اختيار عمل را در دست بگيرد و در مقابل سيستم توليد و پخش سنتي بايستند، كه با تغيير شرايط جامعه در دهه 70، همه چيز دوباره به روال قبلي‌اش بازگشت.

اين بازاري است كه عده‌اي در آن كاسبان قديمي و صاحب اعتبار محسوب مي‌شوند و برخي بيشتر به دنبال توليد كالاهاي لوكس هستند كه دوسر تعيين كننده اكران، يعني تهيه‌كننده –پخش كننده سنتي و سينمادار، آنها را چندان مناسب عرضه گسترده نمي‌دانند. طرف دوم قصد دارد مناسبات اين بازار را به هم بزند و طرف اول هم حضور خود را ضامن بقاي سينما و چرخيدن چرخ آن قلمداد مي‌كند. دعواي تهيه‌كننده سنتي و تهيه‌كننده فرنگي كه ريشه اغلب اختلافات صنفي سينماگران در سال‌هاي اخير بوده هم از اينجا ريشه مي‌گيرد.

جدا از اينها، بايد ديد سينماي تجاري و متكي بر جذب مخاطب از چه راهكارهايي استفاده مي‌كند. در توضيح دلايل قهر تماشاگر از سينما، معمولا به تكراري بودن فيلم‌ها اشاره مي‌شود ولي ديده‌ايم كه فيلم‌هايي بدون آنكه از سوژه و فضاي تازه‌اي برخوردار باشند، توانسته‌اند تماشاگران پرتعداد بيابند؛ فيلم‌هايي كه اصلا مهمترين دليل ساخته شدنشان،‌استفاده از سيستم تداعي معاني در ذهن مخاطب است، به اين معنا كه اين فيلم‌ها قرار است فيلمي، سريالي، يا حتي تيپ و بازيگري را كه تماشاگر از آن خاطره خوشي دارند، تداعي كند.

براي اين كار هم معمولا نه داستان تازه‌اي در كار است و نه حتي پرداختي كه قدري طراوت داشته باشد. انگار همه دارند از روي دست هم كپي مي‌كنند و بعضي از اين نسخه‌هاي بدلي در گيشه جواب مي‌گيرند و برخي‌ هم نه.

 گاهي اوقات ستاره بخت و اقبال يك بازيگر چنان مي‌درخشد كه در هر فيلمي با هر كيفيتي بازي كند فروششان تضمين شده است؛ اتفاقي كه در سال‌هاي اخير در مورد محمدرضا گلزار رخ داده است و مي‌توان گفت كه بسياري از فيلم‌هاي اين بازيگر بدون حضور او قطعا نمي‌توانستند توفيقي را به دست بياورند. محبوبيت ستاره، در همه جاي دنيا يك عامل تعيين‌كننده در فتح گيشه است.

ستاره‌ها اصلا به اين دليل مورد توجه‌اند و دستمزدهاي بالا مي‌گيرند كه مي‌توانند سرنوشت اقتصادي يك فيلم را تعيين كنند. ولي در سينماي استاندارد، يك ستاره نمي‌تواند مدام فيلم پيش و پا افتاده بازي كند و همچنان محبوب و موفق باقي بماند. در اينجا اما مي‌توان از فيلم‌هايي نام برد كه تماشاگر پس از تماشايشان با نارضايتي سالن سينما را ترك كرده، ولي نفس حضور ستاره‌اي محبوب باعث شده تا فيلم در گيشه شكست نخورد.

مي‌توان اين سؤال را مطرح كرد كه اساسا فيلم‌ها مي‌فروشند يا ستاره‌ها؟ آيا ستاره‌ها قرار است به عنوان يك نيروي مكمل به ياري درام، داستان و شخصيت‌پردازي بيايند و يكي از عوامل جذب تماشاگر باشند يا به تنهايي قرار است جور همه چيز را بكشند؟

پرفروش‌هاي سال‌هاي اخير سينماي ايران نشان مي‌دهند كه بيشتر اتفاق دوم رخ داده است  وگرنه چگونه مي‌شود فيلمي كه در لحظات كمدي‌اش خنده بر لب تماشاگر نمي‌آورد و در لحظات جدي و عاشقانه‌اش همه را به قهقهه مي‌اندازد، بتواند در گيشه به توفيق دست يابد؟ آيا جز اين است كه اينجا صرفا آقا يا خانم ستاره است كه دارد عدم جذابيت داستان، بي‌مايه بودن فيلمنامه و كارگرداني ضعيف را جبران مي‌كند؟

درست يا غلط الگوهايي در سينماي تجاري ايران شكل گرفته كه پايه و اساس توليد بسياري از فيلم‌ها را تشكيل مي‌دهد.

اينكه بايد از هر نوع روايتي كه ذره‌اي پيچيده باشد يا نيازمند اين باشد كه تماشاگر را به فكر كردن وادار كند، پرهيز كرد. قصه‌ها بايد ساده، سر راست و يك خطي باشند و روايت هم بايد اساسش را بر شير فهم كردن تماشاگر بگذارد، حضور ستاره محبوب و پولساز هم كه اصل و اساس كار را تشكيل مي‌دهد. منتها چون تعداد بازيگراني كه در سينماي ايران از چنين ويژگي‌اي برخوردار باشند، زياد نيست، ناچار گاهي اوقات بايد سراغ گزينه‌هاي ديگر رفت.

نكته ديگر اينكه تماشاگر ايراني علاقه چنداني به ژانر به مفهوم كلاسيك‌اش ندارد. يعني جز كمدي كه آن هم نمونه‌هاي ايراني‌اش اغلب منطبق با قواعد ژانر نيستند، هيچ گونه يا زيرگونه‌اي نمي‌تواند با خواست تماشاگر جور در بيايد و توجه او را برانگيزد. مثلا در اينجا درام و رزشي ساخته نمي‌شود. يا آنچه كه به كمدي رومانتيك جلوي دوربين مي‌رود،  در واقع همان فيلم‌فارسي آشناست كه ملغمه‌اي است از همه چيز از لحظات عاشقانه تا صحنه‌هاي كمدي بزن بكوب، اكشن و خلاصه هرچيز ديگر كه بتواند تنوع بيشتري به فيلم ببخشد تا جنس تهيه‌كننده در مقابل مشتري- مخاطب،‌جور باشد.

اين واقعيت سينماي بدنه ايران است. البته هميشه استثناهايي هستند كه حكم جرقه‌هايي رادارند كه تداوم نمي‌يابند.

مروري بر فيلم‌هاي پرفروش اين سال‌ها نشان مي‌دهد كه بيشتر آنها را آثار نازل تشكيل داده‌اند. در 5-4سال اخير به ندرت پيش آمده كه فيلمي به صورت توامان مورد توجه مخاطب و طيف نخبه قرار گيرد. سينماي تجاري البته الزاماتي دارد كه در همه كشورهاي صاحب سينما رعايت مي‌شوند و اين دسته از فيلم‌ها، معمولا خيلي مورد توجه منتقدان قرار نمي‌گيرند ولي كمتر پيش مي‌آيد كه تقريبا تمام فيلم‌هاي پرفروش و متعلق به جريان سينماي تجاري،‌زير استاندارد باشند.

شايد مشكل اصلي سينماي ايران باشد كه فاقد ابزارهاي لازم براي تبديل شدن به يك صنعت است ؛يعني نه داراي امكانات سخت‌افزاري براي رسيدن به چنين موقعيتي است و نه در تفكر سينماگران فعال در اين حوزه، چنين چيزي مي‌گنجد. اين سينمايي است كه براي جذب مخاطب، به ندرت حاضر به تقبل زحمت و كوشش است.

همه چيز خلاصه مي‌شود در چند ستاره محبوب و يك داستان تك خطي ساده. جالب اينكه بعضي از همين فيلم‌ها هم در جذب مخاطب موفق‌اند. به همين سادگي و راحتي!

منبع : همشهري

كاريز ، ميراث بزرگ تمدن ايرانيان

در طول تاريخ و قرون گذشته از اقوام مختلف آثار زيادى برجاى مانده است كه از آن جمله مى توان به اهرام ثلاثه و مجسمه ابوالهول در مصر، مجسمه بودا در افغانستان، عمارت تاج محل در هند و آثار دوران هخامنشيان و ساسانيان در تخت جمشيد و طاق بستان اشاره كرد.

در اين ميان آثارى نظير سد مخزنى فريمان، بند گلستان مشهد، اثر تاريخى سد عباس آباد بهشهر و قنات قصبه شهر گناباد نشان از سخت كوشى جامعه و تمدن ايرانى دارد كه با تلاش فراوان و ابتكار، كارهاى بزرگ و خارق العاده براى رونق اقتصادى و رفع نيازهاى منطقه خود در دوران گذشته بوده است.

قنات كاريز در جزيره كيش هم با قدمت 2 هزار و 500 ساله كه امروزه با تلاش كارگران به شهر زيرزمينى تبديل شده به عنوان يكى از شگفت انگيزترين شاهكارهاى بشر در نوع خود بى نظير است.كاريز يا همان شهر زيرزمينى واقع در سواحل شمالى كيش در وسعت 16 هزار متر مربع در محل اتصال 3 رشته قنات قديمى قرار دارد كه طول اين 3 رشته قنات به 15 كيلومتر مى رسد.

در گذشته هاى دور بويژه در قرون پنجم و ششم هجرى كه جزيره كيش مركز تجارت خليج فارس و درياى عمان بوده با 274 حلقه چاه از اين قنات ها آب مى كشيدند و ساكنان جزيره و ساحل نشينان جنوب خليج فارس با نوشيدن آن سيراب مى شدند.در چند سال گذشته در عمق 17 مترى زمين زيرلايه اى 7 مترى از سنگواره هاى مرجانى و لايه اى 10 مترى از خاك مرجانى بدون استفاده از وسايل مدرن و تنها با تيشه و كلنگ و با دست حفر و دهليزها و تالارهاى متعدد در آن تعبيه شده است.

براساس آزمايش كارشناسانه متوليان امر روى فسيل هايى كه از سقف مرجانى تونل اين قنات به دست آمده نشان مى دهد اين سقف بين 110 تا 570 ميليون سال قدمت دارد.سقف مرجانى كاريز به شكل طبيعى خود حفظ شده و اگر با دقت به اين فسيل ها نگاه كنيد لاك پشتى را مى بينيد كه از آن زمان خود را براى امروز ما جاودانه كرده است.

منصور حاجى حسينى، سرمايه گذار طرح احياى كاريز كيش مى گويد: علاقه مندان و هنرمندان در اين طرح براى ثبت آثار هنرى خود در آبراه هاى كاريز كيش دعوت شده اند.او معتقد است: قرار گرفتن كاريز در دل جزيره مرجانى و امكان بازديد از صدف ها و مرجان هايى كه در اعماق اقيانوس ها قرار دارند مى تواند اين بخش جزيره كيش را به يكى از ابنيه هاى منحصر به فرد دنيا تبديل كند.

وى در سال 1377 پس از بازديد از جزيره كيش، مجذوب اين جزيره شد و سپس براى سرمايه گذارى در اين زمينه طرح هاى خود را ارائه داد. او پس از مذاكره با سازمان منطقه آزاد كيش براى بازسازى كاريز اعلام آمادگى كرد و از سال 1378 كار را آغاز نمود. مجموعه اى كه در تالارهاى كاريز اجرا مى شود شامل موزه، آمفى تئاتر، بازارچه صنايع دستى، رستوران، كافى شاپ و چايخانه سنتى است.

سرمايه گذار اين طرح قصد دارد در طرح توسعه كاريز در سطح زمين و روى شهر زيرزمينى مجموعه تفريحى بزرگى شامل سينما، ساختمان هاى ادارى، پاركينگ، پاويون و 2 قلعه شبيه قلعه هاى باستانى با بخش هايى مانند رستوران، فروشگاه، سايت بازى كودكان و سوئيت هاى اقامتى بسازد.به گفته وى، انجام اين طرح در 3 فاز تعريف شده است كه در حال حاضر فاز اول، ساخت فضاهاى تفريحى و فرهنگى در آن در حال انجام است.

در مجموعه طبيعى، تاريخى، فرهنگى و تفريحى شهر زيرزمينى كيش (كاريز) كه مهمترين بخش آن تونل شاهنامه در حال ساخت است گردشگران مى توانند سوار بر قايق هاى كوچك بر آب جارى قنات به حركت درآمده و در هر پيچ تونل با يكى از صحنه هاى شاهنامه و هفت خوان رستم آشنا شوند.

به گفته كارشناسان، جريان داشتن آب در كانال هاى شهر كاريز به ميزان بارندگى در كيش بستگى دارد و هواى اين شهر در زيرزمين بسيار خنك است.از طرف ديگر مسئولان سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى در گذشته پيشنهادهايى ارائه دادند تا مسير قنات كاريز به شهر باستانى جزيره كيش ادامه پيدا كند.

حاج حسينى مى افزايد: كار مطالعاتى اتصال شهر كاريز به شهر باستانى جزيره به طول 700 متر به پايان رسيده و در آينده ادامه توسعه اين قنات زيرزمينى به جزيره انجام خواهد شد.

منبع:ايرنا